تحلیل و دیدگاه

یونسکو: چوگان از ایران سرچشمه گرفته است

فارسی

اینکه ایران دارای فرهنگ و تاریخی غنی است موضوع تازه‌ای نیست. در واقع، دستاوردهای تاریخی ایران همان‌قدر که متعلق به ما ایرانیان است، به جهان و تمدن بشری نیز تعلق دارد. یکی از نمونه‌ها استوانه کوروش است که به عنوان نخستین اعلامیه حقوق بشر جهان شناخته می‌شود.

اکنون یونسکو (سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد) تصمیم گرفته است که چوگان ورزشی است که از ایران سرچشمه گرفته است.

این تصمیم در «دوازدهمین نشست کمیته بین‌دولتی پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس» یونسکو که از ۴ تا ۹ دسامبر در کره جنوبی برگزار شد، اتخاذ گردید. یونسکو درباره چوگان چنین می‌نویسد:

چوگان بازی سنتی سوارکاری همراه با موسیقی و روایتگری است؛ این بازی بیش از دو هزار سال در ایران سابقه دارد و بیشتر در دربارهای سلطنتی و میدان‌های شهری انجام می‌شده است. در چوگان دو تیم سوارکار با یکدیگر رقابت می‌کنند و هدف آن است که با استفاده از چوب، توپ را از میان دروازه تیم مقابل عبور دهند. چوگان شامل خود بازی، اجرای موسیقی مرتبط و روایتگری است. حاملان این سنت در سه گروه اصلی قرار می‌گیرند: بازیکنان، روایتگران و موسیقی‌دانان. چوگان عنصری فرهنگی، هنری و ورزشی است که پیوندی عمیق با هویت و تاریخ حاملان و اجراکنندگان خود دارد. حضور آن در ادبیات، داستان‌گویی، ضرب‌المثل‌ها، صنایع دستی و تزئینات، بخش مهمی از نمادپردازی فرهنگی اجراکنندگان آن است. چوگان علاوه بر کمک به سلامت جسم و روح، میان طبیعت، انسان و اسب نیز پیوند برقرار می‌کند. انتقال این سنت به طور تاریخی به شکل غیررسمی در خانواده‌ها یا کارگاه‌ها انجام می‌شده و خانواده‌ها و اجراکنندگان محلی همچنان به طور فعال از فنون چوگان پاسداری می‌کنند. در دهه‌های اخیر انجمن‌های چوگان نیز تشکیل شده‌اند که دوره‌های آموزشی برگزار می‌کنند، از استادان محلی حمایت می‌کنند و ضمن پاسداری از تنوع محلی به انتقال همه جنبه‌های چوگان یاری می‌رسانند.

مایه خوشحالی فراوان است که ایران و تاریخ غنی آن بار دیگر مورد شناسایی قرار می‌گیرد.

تصویر بالا متعلق به سال ۱۵۴۶ است و ایرانیان را در حال بازی چوگان نشان می‌دهد.